Forecasting-software: de stille motor van uw energieketen
Forecasting-software bepaalt niet enkel hoeveel energie u morgen nodig hebt of opwekt. Director van Amplifino Joost Bruneel legt uit waarom een goede forecast steeds belangrijker wordt in een dynamische energiemarkt.
Liever kijken dan lezen? Ontdek de video hier.
Forecasting-software vormt de basis voor een slimmere energieketen: van aankoop en handelsbeslissingen tot batterijsturing en assetoptimalisatie. Zonder degelijke forecast koopt u te laat, stuurt u te blind en wordt volatiliteit al snel een dure hobby.
De essentie in één minuut
- Forecasting-software maakt day-ahead energieaankoop mogelijk en helpt zo extreme blootstelling aan realtime onbalansprijzen te beperken.
- Ze vertaalt weer-, verbruiks- en productiegegevens naar bruikbare voorspellingen voor leveranciers, asset owners en sturingssystemen.
- In een markt met veel wind en zon is forecasting geen nice-to-have, maar een voorwaarde om uw energieketen stabiel en rendabel te houden.
- De sterkste forecasts geven niet alleen één verwachting, maar ook de onzekerheidsmarge errond.
Welke rol speelt forecasting-software in uw energieaanpak?
Forecasting-software is de stille kracht achter uw energieketen. Ze voorspelt hoeveel energie er verbruikt, geproduceerd, geïnjecteerd of afgenomen zal worden. Die informatie vormt de basis voor beslissingen verderop in de keten. “Een forecast staat meestal niet op de voorgrond, maar ze bepaalt wel welke keuzes mogelijk zijn”, verduidelijkt Joost. “Zonder die onderlaag worden energieaankoop, trading en sturing veel moeilijker. Of sterker nog: een sprong in het duister.”
Dus eerst forecasten en dan pas energie aankopen?
Wie energie pas op het moment zelf aankoopt, stelt zich bloot aan realtime onbalansprijzen. Dat is net het prijsniveau waar volatiliteit hard kan toeslaan, terwijl de day-ahead markt bedoeld is om volumes vooraf vast te leggen via een dagelijkse veiling. “Daarom speelt forecasting zo’n fundamentele rol”, stelt Joost. “De forecast zegt hoeveel energie er waarschijnlijk nodig zal zijn, zodat een leverancier of BRP op voorhand kan inkopen in plaats van achteraf (dure) brandjes te blussen. Zie het als een vorm van bescherming tegen prijspieken. Niet waterdicht, wel verstandig en rustgevend. Gedaan met stressen en achter de feiten aanlopen. In de energiemarkt is dat heel veel waard.”
Zo vertaalt forecasting volatiliteit naar grip:
Rol van forecasting | Wat forecasting mogelijk maakt | Effect op de keten |
Energieaankoop | Volumes vooraf inschatten | Minder blootstelling aan extreme realtime prijzen |
Portfoliobeheer | Verwachte afname en injectie plannen | Betere balans tussen forecast en realiteit |
Assetsturing | Productie en verbruik vooruit inschatten | Slimmere batterij-, laad- of verbruikssturing |
Waarom is forecasting complexer dan vroeger?
Forecasting was ooit relatief rechtlijnig. Voor veel verbruiksprofielen volstonden dagtype, openingsuren en temperatuur om al een bruikbare day-ahead forecast te bouwen. “Die basis blijft belangrijk, maar de markt is grondig veranderd”, aldus Joost. “Zodra zon en wind een groter deel van het energieprofiel bepalen, moet forecasting het verbruik én de productie begrijpen. Dat verandert het model natuurlijk fundamenteel. Op een zonnige dag kan de injectie in een portfolio plots veel groter zijn dan de afname. Dan bent u met een klassieke verbruiksforecast nergens. U moet ook nauwkeurig kunnen voorspellen hoeveel zon en wind straks effectief in vermogen worden omgezet.”
Forecasting maakt van onzekerheid geen zekerheid, maar creëert wel een basis om betere beslissingen te nemen.”
Maar een weersvoorspelling is toch nog geen prognose?
Dat is waar de technische meerwaarde van forecasting-software komt bovendrijven. “Gespecialiseerde modellen combineren verschillende gegevens, zoals zoninstraling, windsnelheid, windrichting, temperatuur en luchtvochtigheid”, verduidelijkt Joost. “Die informatie wordt vertaald naar een verwachte energieproductie voor een specifieke asset of site. De software kijkt dus niet alleen naar het weer, maar ook naar de manier waarop een installatie – met haar eigen specifieke kenmerken en beperkingen – daarop reageert. Die vaardigheid onderscheidt bruikbare energie-intelligentie van algemene meteorologie.”
Hoe wordt een forecast effectief bruikbaar voor optimalisatie?
Accuraatheid is één ding, een forecast inzetten in de praktijk vraagt veel meer dan een mooie lijn op een dashboard. We onderscheiden 2 forecasttypes:
- Point forecast: één voorspelde waarde op een bepaald moment, bijvoorbeeld een verwachte productie van 100 megawatt om 12 uur.
- Probabilistische forecast: een verwachte waarde mét bandbreedte, dus inclusief onzekerheid en scenario's.
Die tweede vorm wint aan belang. Ze geeft aan hoe groot de kans is dat de werkelijkheid afwijkt van de verwachting. Voor batterijsturing en andere flexibele assets is dat bijzonder waardevol. Een algoritme kan dan rekening houden met verschillende scenario’s in plaats van te doen alsof de toekomst volledig vastligt.
Hoe ondersteunt forecasting de andere schakels binnen Strado Group?
Forecasting staat niet los van de rest van de energieketen. Ze vormt een basislaag waarop verschillende toepassingen verder bouwen. Ze is misschien niet de luidste, wel een van de meest bepalende. Zonder forecasting geen degelijk plan en zonder plan geen slimme sturing.
Forecasting ondersteunt onder meer:
- de partij die energieaankoop of balansverantwoordelijkheid opneemt
- leveranciers die vooraf volumes moeten inschatten
- sturingslogica voor batterijen en andere flexibele assets
- plannen die bepalen hoe een asset een verwacht profiel zo goed mogelijk volgt
Wat als forecasting hapert?
“Dan zegeviert de onvoorspelbaarheid”, besluit Joost. “U koopt fout in, stuurt te laat bij en loopt bijgevolg meer risico op kostelijke afwijkingen. Helaas wordt dat nog te vaak onderschat. Veel mensen denken nog altijd dat forecasting een voorbereidende stap is. Rapportering vooraf. In werkelijkheid is het beslissingssoftware. Ze bepaalt mee of uw keten proactief optimaliseert of defensief reageert. Vergis u niet: in dat laatste geval volgt de rekening vaak sneller dan de correctie.”
Gerelateerde insights
Video: Welke rol speelt forecasting-software in het optimaliseren van de keten?
Forecasting bepaalt welke keuzes verderop in de keten mogelijk zijn. Bekijk hoe goede voorspellingen volatiliteit omzetten in grip.
Energieprijs op een volatiele markt: zo komt uw tarief tot stand
Uw contract, meetdata en flexibiliteit bepalen samen uw uiteindelijke energieprijs.
Waarom de duck curve in Australië krimpt, en in Europa net scherper wordt
Batterijen maken de duck curve in Australië en Californië vlakker, terwijl de prijsschommelingen in Europa en België net verder oplopen. Ontdek waarom flexibiliteit daardoor steeds waardevoller wordt en hoe uw bedrijf er vandaag al op kan inspelen.