Waarom de duck curve in Australië krimpt, en in Europa net scherper wordt
In Australië wordt de duck curve vlakker. In Europa, en dus ook in België, wordt ze scherper. Zonne-energie drukt overdag de stroomprijs, en duwt ze na zonsondergang weer fors omhoog. In Californië en Australië temperen batterijen die beweging ondertussen. In Europa lopen de prijsschommelingen net verder op. Die tegenstelling toont aan waarom flexibiliteit voor bedrijven steeds belangrijker wordt.
De duck curve in één beeld
De Californische netbeheerder CAISO introduceerde de term duck curve in 2013, om de impact van de snelle groei van zonne-energie op het elektriciteitsnet zichtbaar te maken. De curve toont de nettovraag: de totale elektriciteitsvraag min de elektriciteit die op dat moment door zonne-energie wordt opgewekt.
Rond de middag, wanneer de zon het hardst schijnt, produceren zonnepanelen volop waardoor de nettovraag sterk zakt. Dat vormt de buik van de eend. Zodra de zon ondergaat, valt die productie snel weg, terwijl de vraag op dat moment aantrekt: huishoudens komen thuis, koken elektrisch en laden hun wagen op. Die snelle klim vormt de nek van de eend, met een scherpe prijspiek tot gevolg.
Goedkope middaguren en dure avondpieken
Overdag ontstaat geregeld meer aanbod dan afname. De groothandelsprijs kan dan tot nul of zelfs onder nul zakken. Zo ontstaan negatieve injectietarieven en betaalt u voor de stroom die u terug op het net plaatst.
Na zonsondergang keert het beeld helemaal om. Andere energiebronnen moeten in korte tijd fors bijschakelen. Kerncentrales zijn gebouwd voor een stabiele, continue output en kunnen die beweging niet zomaar volgen. Daarom moeten gascentrales vaak bijspringen, wat zich vertaalt in prijspieken ’s avonds.
Files op het net
De duck curve zorgt niet enkel voor prijsschommelingen, ze legt ook bloot waar het net zelf tegen zijn grenzen aanloopt. Bij netcongestie ontstaat er file op het net: op een bepaald moment, bijvoorbeeld ’s middags als er veel zonneproductie is, is er onvoldoende capaciteit om alle stroom te vervoeren, ook al is er in theorie genoeg elektriciteit beschikbaar. Op het laagspanningsnet kan veel gelijktijdige zonneproductie de lokale spanning doen oplopen, tot een omvormer uit veiligheid tijdelijk uitschakelt.
Batterijen vlakken de curve af in Californië en Australië
De evolutie van de duck curve loopt niet overal gelijk. De Australische energie-expert Steve Blume vatte het treffend samen voor wat gebeurt in Australië: de buik van de eend verliest gewicht, en haar kop wordt afgehakt. Dat komt omdat batterijen daar steeds nadrukkelijker hun stempel op de markt drukken. Overtollige zonneproductie wordt ’s middags opgeslagen en opnieuw ingezet ’s avonds, wanneer de zon wegvalt.
In Australië bepalen batterijen intussen in meer dan een derde van alle marktmomenten de prijs, tegenover 17% een jaar eerder.
Ook Californië toont hoe snel die omslag kan gaan. Tien jaar geleden stond er amper 61 megawatt aan batterijcapaciteit op het net, vandaag is dat meer dan 16 gigawatt. Die schaalsprong liet toe dat de staat in mei 2026 voor het eerst ter wereld een volledige maand lang meer dan de helft van haar elektriciteit uit zonne-energie haalde: 31 dagen op rij gemiddeld 51%.
Europa voelt de prijspieken steeds sterker
In Europa, en dus ook in België, zien we voorlopig nog het omgekeerde effect: de curve wordt scherper. Enkele voorbeelden:
- Duitsland (ENTSO-E): de avondpiek (18u-21u) steeg van 110 naar 156 €/MWh in twee jaar, een stijging van 42%. De kloof tussen de goedkoopste en duurste uren van de dag nam met 60% toe.
- België (Elia, Q2 april-juni): het gemiddelde bleef relatief stabiel (92,8 €/MWh in 2023 vs. 94,1 €/MWh in 2026), maar de extremen liepen volledig uit elkaar: van -90/+208 €/MWh in 2023 naar -499/+973 €/MWh in 2026. Zelfde gemiddelde, een totaal andere realiteit.
Investeringen in batterijen vangen die extremen in Californië en Australië al grotendeels op. Europa moet dat traject nog afleggen. Bedrijven die hun verbruik weten te sturen of te verschuiven kunnen hiervan profiteren.
Wat kan uw bedrijf vandaag al doen
De impact van de duck curve op de elektriciteitsprijs hoeft voor bedrijven niet per definitie een bedreiging te zijn. Bedrijven die hun verbruik kunnen verschuiven of hun assets slim kunnen aansturen, zetten een kostenpost om in concurrentievoordeel.
In plaats van energie op vaste tijdstippen te verbruiken, laat u uw assets automatisch reageren op wat de markt op elk moment aangeeft: een batterij die oplaadt zodra de zon het aanbod opdrijft en de prijs laat zakken, en ontlaadt zodra de vraag 's avonds weer aantrekt; een proces dat zelf het goedkoopste moment van de dag opzoekt, zonder dat iemand daar continu naar hoeft te kijken.
Hoe groter het verschil tussen de goedkoopste en de duurste uren van de dag wordt, hoe waardevoller die sturing wordt. De duck curve zal in Europa de komende jaren nog scherper worden alvorens ze terug vlakker zal worden. Bedrijven die er vandaag al op inzetten, bouwen nu al de flexibiliteit op die morgen telt.
Gerelateerde insights
Energieprijs op een volatiele markt: zo komt uw tarief tot stand
Uw contract, meetdata en flexibiliteit bepalen samen uw uiteindelijke energieprijs.
Video: Hoe houden we het elektriciteitsnet in balans?
Het elektriciteitsnet houdt zich niet vanzelf in balans. Bekijk hoe forecasting, flexibiliteit en snelle sturing het evenwicht bewaken.
De 4 valkuilen van de energietransitie
De vier grootste valkuilen van de energietransitie voor de industrie, en hoe u ze omzet in kansen.
